شکستگی مهره‌های ستون فقرات (Vertebral Fractures) یکی از مهم‌ترین آسیب‌های اسکلتی است، زیرا مهره‌ها از نخاع و ریشه‌های عصبی محافظت می‌کنند. این شکستگی‌ها بسته به شدت ضربه، سن، جنس، و وضعیت استخوان می‌توانند از یک ترک کوچک تا یک شکستگی ناپایدار و خطرناک متفاوت باشند.

انواع شکستگی‌های مهره :

۱. شکستگی فشاری (Compression Fracture):

شایع‌ترین نوع شکستگی مهره، به‌ویژه در افراد مسن و مبتلا به پوکی استخوان.

ویژگی‌ها:

• مهره از جلو فشرده و کوتاه می‌شود

• معمولاً بدون آسیب نخاعی

• درد ناگهانی و شدید در کمر یا پشت

• در موارد شدید → دفورمیتی "قوز" (Kyphosis)

۲. شکستگی انفجاری (Burst Fracture) :

شدت شکستگی زیاد است و قطعات استخوانی به داخل کانال نخاعی رانده می‌شوند.

ویژگی‌ها:

• خطر زیاد آسیب نخاعی

• کاهش شدید ارتفاع مهره

• غالباً ناشی از حوادث شدید (تصادف، سقوط از ارتفاع)

۳. شکستگی-دررفتگی (Fracture-Dislocation):

یکی از خطرناک‌ترین آسیب‌ها.

ویژگی‌ها:

• هم شکستگی وجود دارد، هم مهره‌ها جابجا شده‌اند

• تقریباً همیشه ناپایدار

• خطر زیاد فلج و آسیب پایدار عصبی

• معمولاً نیاز فوری به جراحی

۴. شکستگی‌های ناشی از فشار کم (Pathologic Fractures) :

در اثر ضعف استخوان به‌علت:

• پوکی استخوان شدید

• تومورهای خوش‌خیم یا بدخیم

• عفونت مهره (استئومیلیت)

این شکستگی‌ها حتی با ضربات کم (نشستن، خم شدن، عطسه شدید) هم رخ می‌دهند.

علل شکستگی مهره :

۱. ضربه :

• تصادف

• سقوط

• برخورد شدید در ورزش‌ها

۲. پوکی استخوان :

شایع‌ترین علت در سالمندان
مهره‌ها شکننده و ضعیف می‌شوند.

۳. تومورها :

ضعیف کردن ساختار مهره → شکستگی خودبه‌خودی

۴. عفونت مهره :

تخریب استخوان → ناپایداری مهره

علائم شکستگی مهره :

علائم شایع:

• درد شدید و ناگهانی در محل شکستگی

• افزایش درد با نشستن، ایستادن یا راه رفتن

• اسپاسم عضلات

• حساسیت در لمس مهره

علائم عصبی (در موارد خطرناک):

• بی‌حسی

• گزگز

• کاهش قدرت پاها

• مشکل در راه رفتن

• بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع (اورژانسی)

تشخیص :

۱. عکس ساده (X-ray) :

برای تشخیص تغییر شکل مهره‌ها

۲. CT اسکن :

تشخیص نوع شکستگی، قطعات جداشده، و ناپایداری

۳.  :MRI

برای بررسی آسیب نخاع، رباط‌ها و بافت نرم
ضروری در موارد درد شدید یا علائم عصبی

درمان شکستگی‌های مهره :

درمان به نوع شکستگی، شدت علائم و وضعیت بیمار بستگی دارد.

۱. درمان غیرجراحی (محافظه‌کارانه) :

مناسب برای شکستگی‌های پایدار مثل شکستگی فشاری خفیف

شامل:

• استراحت نسبی

• بریس (قوزبند یا کمربند طبی) ۶–۱۲ هفته

• داروهای ضد درد

• درمان پوکی استخوان (در سالمندان)

• فیزیوتراپی بعد از کاهش درد

۲. روش‌های کم‌تهاجمی :

برای شکستگی‌های فشاری دردناک

ورتبروپلاستی (Vertebroplasty) :

تزریق سیمان مخصوص داخل مهره
کاهش سریع درد

کیفوپلاستی (Kyphoplasty) :

بالون داخل مهره باز می‌شود → ارتفاع مهره اصلاح می‌شود → سپس سیمان تزریق می‌گردد.

۳. جراحی باز :

در شکستگی‌های ناپایدار یا همراه با آسیب عصبی

اهداف جراحی:

• کاهش فشار از روی نخاع

• تثبیت مهره با پیچ و میله

• بازسازی ساختار مهره

در موارد زیر جراحی ضروری است:

• شکستگی انفجاری با ورود قطعات به کانال

• شکستگی-دررفتگی

• ضعف یا فلج عصبی

• درد بسیار شدید و ناپایداری ساختار مهری

عوارض شکستگی مهره

• درد مزمن

• قوز کمر (Kyphosis)

• کاهش قد

• ناپایداری ستون فقرات

• آسیب عصبی دائمی (در موارد شدید و درمان‌نشده)

مشمولانی که مبتلات به انواع شكستگي هاي مهره ها می شوند درموارد حاد جهت سير مراحل درمان شش ماه معاف موقت داده می شود.
در صورتی که شکستگی با کلاپس بيشتر از 25درصد باشد از سربازی معاف دائم می شوند و در صورت شکستگی در چند مهره (بیش از سه مهره)و یا در مجموع کلا پس شکستگی بیش از 25 درصد،باشد به انیز در شمول معافیت دائم قرار می گیرند و چنانچه شكستگي زوائد شوكي يا عرضي يا شكستگي مهره با كلاپس 25 درصد و کمتر ازارتفاع مهره باشد صرفا معاف از خدمات رزمي می شوند