انواع اختلالات خلقی:

اختلالات خلقی (خلقی-عاطفی) دسته‌ای از شرایط سلامت روان هستند که به‌طور عمده بر حالت عاطفی فرد تأثیر می‌گذارند و باعث می‌شوند فرد برای مدت طولانی در حالت افسردگی، شیدایی یا نوسان بین این دو قرار گیرد.

اختلالات افسردگی:

۱. اختلال افسردگی اساسی (MDD):

• علائم پایدار افسردگی برای حداقل دو هفته

• شامل خلق افسرده، از دست دادن علاقه یا لذت (بی‌لذتی)

• علائم دیگر: تغییرات اشتها یا وزن، اختلال خواب، خستگی، احساس بی‌ارزشی یا گناه، مشکل در تمرکز، افکار مرگ یا خودکشی

۲. اختلال افسردگی مداوم (دیس‌تایمی):

• خلق افسرده مزمن که حداقل دو سال طول می‌کشد

• شدت علائم کمتر از افسردگی اساسی اما پایدارتر

۳. اختلال افسردگی قبل از قاعدگی (PMDD):

• شکل شدید سندرم پیش از قاعدگی

• علائم قابل توجه افسردگی، تحریک‌پذیری و اضطراب در هفته قبل از قاعدگی

۴. اختلال اخلال‌کننده تنظیم خلق (کودکان و نوجوانان):

• تحریک‌پذیری شدید و مزمن، طغیان‌های خشم مکرر

• مخصوص کودکان ۶-۱۸ سال

اختلالات دوقطبی و مرتبط:

۱. اختلال دوقطبی نوع I

• حداقل یک دوره شیدایی کامل (حداقل یک هفته)

• معمولاً با دوره‌های افسردگی اساسی همراه است

• دوره شیدایی ممکن است آنقدر شدید باشد که نیاز به بستری داشته باشد

۲. اختلال دوقطبی نوع II

• حداقل یک دوره هیپومانیا (شیدایی خفیف‌تر، حداقل ۴ روز)

• و حداقل یک دوره افسردگی اساسی

• هرگز دوره شیدایی کامل ندارد

۳. اختلال خلق ادواری (سیکلوتایمی):

• دوره‌های متعدد هیپومانیا و افسردگی خفیف حداقل به مدت دو سال

• شدت کمتر از اختلال دوقطبی اما مزمن‌تر

سایر اختلالات خلقی:

۱. اختلال اخلال‌کننده بی‌نظمی خلق:

• مخصوص کودکان و نوجوانان

• تحریک‌پذیری و طغیان‌های خشم مکرر و شدید

۲. اختلال افسردگی ناشی از مواد/دارو:

• علائم افسردگی که مستقیماً ناشی از مصرف مواد یا داروهاست

۳. اختلال افسردگی ناشی از بیماری پزشکی:

• علائم افسردگی که ناشی از یک بیماری جسمی است

۴. اختلال خلقی نامشخص:

• علائم اختلال خلقی وجود دارد اما معیارهای کامل هیچ یک از اختلالات فوق را ندارد

ویژگی‌های مهم اختلالات خلقی:

دوره شیدایی:

• افزایش انرژی، کاهش نیاز به خواب

• عزت نفس کاذب یا بزرگ‌منشی

• پرحرفی، پرش افکار

• حواس‌پرتی

• افزایش فعالیت هدفمند یا بیقراری روانی-حرکتی

• درگیر شدن در فعالیت‌های لذت‌بخش اما پرخطر

دوره هیپومانیا:

• مشابه شیدایی اما خفیف‌تر و کوتاه‌تر

• معمولاً اختلال قابل توجهی در عملکرد ایجاد نمی‌کند

دوره افسردگی:

• خلق افسرده یا از دست دادن علاقه و لذت

• تغییرات در اشتها، وزن، خواب

• خستگی یا از دست دادن انرژی

• احساس بی‌ارزشی یا گناه

• مشکل در تفکر، تمرکز یا تصمیم‌گیری

• افکار مرگ یا خودکشی

درمان :

درمان اختلالات خلقی معمولاً شامل ترکیبی از این رویکردهاست:

• دارودرمانی: داروهای ضدافسردگی، تثبیت‌کننده‌های خلق، داروهای ضدروان‌پریشی

• روان‌درمانی: درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمان بین‌فردی، درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی

• تغییرات سبک زندگی: ورزش منظم، رژیم غذایی متعادل، خواب کافی

• درمان‌های تحریک مغزی: ECT (الکتروشوک درمانی) برای موارد مقاوم به درمان

• حمایت اجتماعی و آموزشی

تشخیص دقیق و درمان به‌موقع می‌تواند به مدیریت مؤثر این اختلالات و بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند.

      مشمولان و سربازان مبتلا به اختلالات خلقي در شرایط زیر معاف از سربازی هستند :
1 - مشمولان و سربازان مبتلا به بيماري دوقطبي نوع يك در هر مرحله و فازاز سربازی معاف دائم می شوند.
2 - مشمولان و سربازان مبتلا به اختلال افسردگي اساسياز سربازی معاف دائم می شوند.
3 -  انواع اختلال خلقي افسردگي خفيف (ديس تايمي و سايكلو تايمي ) ، اختلال خلقي دو قطبي نوع دوّم (هايپومانيا) در صورتيكه با دارو تحت كنترل بوده و يا تهديد كننده خود و اطرافيان نباشدصرفا در شمول معاف از خدمات رزمي قرار می گیرد

اختلال دو قطبی نوع دوم شدید ومقاوم به درمان صرفا در شمول معاف از رزمقرار می گیرد.