اختلال شخصیتی می تواند منجر معافیت از سربازی شود

اختلالات شخصیت گروهی از شرایط سلامت روان هستند که الگوهای پایدار و ناسازگار در تفکر، احساسات، رفتار و نحوه ارتباط با دیگران را شامل می‌شوند. این الگوها:

• پایدار و طولانی‌مدت هستند (معمولاً از نوجوانی یا اوایل بزرگسالی شروع می‌شوند).

• انعطاف‌ناپذیر هستند و در موقعیت‌های مختلف تکرار می‌شوند.

• سبب ناراحتی یا اختلال قابل توجه در عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه‌های مهم زندگی فرد می‌شوند.

• با هنجارهای فرهنگی و اجتماعی فرد همخوانی ندارند.

به عبارت ساده‌تر، این اختلالات مربوط به "چگونگی بودن" فرد در جهان است و بر تمام جنبه‌های زندگی او تأثیر می‌گذارد.

دسته‌بندی اختلالات شخصیت (بر اساس DSM-5)

این اختلالات معمولاً در سه خوشه (کلستر) دسته‌بندی می‌شوند:

خوشه A: رفتارهای عجیب و غیرمعمول

1. اختلال شخصیت پارانوئید: بی‌اعتمادی عمیق و سوءظن به دیگران، تفسیر انگیزه‌های دیگران به عنوان تهدیدآمیز.

2. اختلال شخصیت اسکیزوئید: بی‌علاقگی به روابط اجتماعی، ترجیح دادن تنهایی، محدود بودن دامنه هیجانات.

3. اختلال شخصیت اسکیزوتایپال: ناراحتی در روابط صمیمی، تفکر یا ادراک تحریف‌شده و رفتارهای عجیب و غریب.

خوشه B: رفتارهای نمایشی، هیجانی یا غیرقابل پیش‌بینی

1. اختلال شخصیت ضداجتماعی: بی‌اعتنایی به حقوق دیگران، دروغگویی، رفتارهای مجرمانه، فقدان احساس پشیمانی.

2. اختلال شخصیت مرزی: بی‌ثباتی در روابط بین فردی، خودپنداره و هیجانات. تکانشگری، ترس از رهاشدگی و رفتارهای خودآسیبی.

3. اختلال شخصیت نمایشی: توجه‌طلبی افراطی، رفتارهای نمایشی و هیجانات سطحی و متغیر.

4. اختلال شخصیت خودشیفته: احساس بزرگ‌منشی، نیاز به تحسین و کمبود همدلی نسبت به دیگران.

خوشه C: رفتارهای اضطرابی و ترسناک

1. اختلال شخصیت اجتنابی: حساسیت شدید به طرد شدن، احساس بی‌کفایتی، اجتناب از فعالیت‌های اجتماعی و شغلی که مستلزم ارتباط با دیگران است.

2. اختلال شخصیت وابسته: نیاز افراطی به مراقبت شدن که منجر به رفتارهای مطیعانه و وابسته و ترس از جدایی می‌شود.

3. اختلال شخصیت وسواسی-جبری (کمال‌گرا): اشتغال ذهنی به نظم، کمال‌گرایی، کنترل و انعطاف‌ناپذیری به بهای از دست دادن کارایی و روابط.

نکات مهم و کلیدی:

• تشخیص فقط توسط متخصص: تشخیص این اختلالات پیچیده است و فقط باید توسط روانپزشک یا روانشناس مجرب و با تجربه انجام شود. علائم نباید ناشی از بیماری روانی دیگر، مواد یا یک شرایط پزشکی باشد.

• طیف و شدت: این اختلالات در یک طیف قرار دارند و شدت آن از خفیف تا شدید متغیر است.

• ریشه‌ها: ترکیبی از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی (مثل ساختار مغز)، و محیطی (مانند تروما یا روابط اولیه کودکی) در ایجاد آنها نقش دارند.

• قابل درمان است: اگرچه درمان می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، اما بسیاری از اختلالات شخصیت با روان‌درمانی بلندمدت (مانند درمان دیالکتیکی-رفتاری برای شخصیت مرزی، طرح‌واره درمانی، روان‌تحلیل‌گری) قابل مدیریت هستند. گاهی دارودرمانی نیز برای کنترل علائم خاص (مانند افسردگی یا اضطراب همراه) استفاده می‌شود.

• انگیزه برای تغییر: کلید موفقیت در درمان، انگیزه فرد برای تغییر و بهبودی و ایجاد یک رابطه درمانی قوی با درمانگر است.

• ننگ و برچسب‌زدایی متوقف شود: افراد مبتلا به اختلال شخصیت، لزوماً "بد" یا "خطاکار" نیستند. آنها از یک بیماری رنج می‌برند که نیاز به درک و درمان حرفه‌ای دارد.   

• مشمولانی که به انواع شخصیت مرزي ، اسكيزوئيد ، اسكيزوتايپال و پارانوئيد مبتلا باشند از سربازی معاف می شوند. 

  مشمولان مبتلا به بیماری سایکوپات درصورت اثبات در مراکز درمانی معتمد به مدت 6 ماه معاف موقت می شوند که در صورت عدم بهبودی با رای شورای عالی پزشکی از خدمت معاف می شو

مشمولان مبتلا به انواع دیگر اختلال شخصيت در صورتي كه بیماری آنان ناتوان كننده نباشدصرفا از خدمات رزمی معاف می شوند